Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, vấn đề kiểm kê khí nhà kính không còn là câu chuyện mang tính định hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp. Từ năm 2026, các quy định liên quan đến kiểm kê và báo cáo khí nhà kính sẽ được siết chặt hơn, tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực.
Bài viết dưới đây của VIETNAM CERT sẽ giúp bạn hiểu rõ khí nhà kính là gì, các yêu cầu quan trọng năm 2026, và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì để tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Nội dung chính
Kiểm kê khí nhà kính là gì? Vì sao doanh nghiệp cần quan tâm?
Khí nhà kính là các loại khí trong khí quyển có khả năng giữ nhiệt, làm tăng nhiệt độ Trái Đất. Một số khí nhà kính phổ biến bao gồm:
-
Carbon dioxide (CO₂)
-
Methane (CH₄)
-
Nitrous oxide (N₂O)
-
HFCs, PFCs, SF₆
Trong hoạt động doanh nghiệp, khí nhà kính phát sinh từ nhiều nguồn quen thuộc như: tiêu thụ điện năng, sử dụng nhiên liệu hóa thạch, vận hành máy móc, vận chuyển hàng hóa hoặc xử lý chất thải.
Kiểm kê khí nhà kính là quá trình xác định, thu thập, tính toán và tổng hợp lượng khí nhà kính phát thải phát sinh từ các hoạt động của một tổ chức, doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất trong một khoảng thời gian nhất định (thường là 1 năm).
Nói một cách dễ hiểu, kiểm kê khí nhà kính giúp doanh nghiệp biết chính xác mình đang phát thải bao nhiêu CO₂ và các khí nhà kính khác, phát sinh từ đâu và ở khâu nào.
Ví dụ thực tế:
Một nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng sử dụng lò đốt và máy nén khí công suất lớn. Chỉ riêng lượng điện và dầu tiêu thụ mỗi năm đã tạo ra hàng nghìn tấn CO₂ tương đương, buộc doanh nghiệp phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo quy định.
Xem thêm: Dịch vụ báo cáo, kiểm kê khí nhà kính của VIETNAM CERT tại đây.
Yêu cầu quan trọng về khí nhà kính đối với doanh nghiệp năm 2026
Doanh nghiệp nào phải kiểm kê khí nhà kính?
Theo lộ trình quản lý phát thải tại Việt Nam, từ năm 2026, các doanh nghiệp thuộc danh mục phát thải lớn sẽ bắt buộc thực hiện kiểm kê khí nhà kính, bao gồm:
-
Doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
-
Cơ sở sử dụng nhiều năng lượng
-
Doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, giao thông, vật liệu
-
Các đơn vị nằm trong danh mục do cơ quan nhà nước công bố
Việc không thực hiện hoặc thực hiện sai quy định có thể dẫn đến xử phạt hành chính, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng tham gia chuỗi cung ứng.
Yêu cầu về báo cáo khí nhà kính
Doanh nghiệp phải:
-
Thu thập dữ liệu phát thải theo đúng phương pháp
-
Thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ
-
Lập báo cáo theo mẫu quy định
-
Gửi báo cáo đúng thời hạn cho cơ quan quản lý
Đặc biệt, dữ liệu phải có tính minh bạch, có thể kiểm chứng và phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Doanh nghiệp cần làm gì để đáp ứng yêu cầu về khí nhà kính?
1. Xác định nguồn phát thải khí nhà kính
Bước đầu tiên là rà soát toàn bộ hoạt động sản xuất – kinh doanh để xác định:
-
Nguồn phát thải trực tiếp (Scope 1)
-
Phát thải gián tiếp từ điện năng (Scope 2)
-
Các nguồn phát thải khác liên quan chuỗi giá trị (Scope 3)
Việc xác định đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh sai sót khi lập báo cáo.
2. Thu thập và quản lý dữ liệu phát thải
Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống lưu trữ dữ liệu như:
-
Hóa đơn điện, nhiên liệu
-
Nhật ký vận hành máy móc
-
Số liệu sản xuất, vận chuyển
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn do dữ liệu phân tán, không đồng nhất. Đây là lý do nên có đơn vị chuyên môn hỗ trợ ngay từ giai đoạn đầu.
3. Thực hiện kiểm kê và lập báo cáo khí nhà kính
Kiểm kê khí nhà kính không chỉ là phép tính số học, mà đòi hỏi:
-
Áp dụng đúng phương pháp tính
-
Sử dụng hệ số phát thải phù hợp
-
Đảm bảo tính chính xác và nhất quán của dữ liệu
Một báo cáo chuẩn sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng pháp lý, đồng thời tạo nền tảng cho chiến lược giảm phát thải dài hạn.
Lợi ích khi doanh nghiệp chủ động kiểm kê khí nhà kính sớm
Việc thực hiện kiểm kê và báo cáo khí nhà kính không chỉ để “đối phó” quy định, mà còn mang lại nhiều lợi ích thực tế:
-
Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp xanh, bền vững
-
Dễ dàng tiếp cận đối tác quốc tế
-
Tối ưu chi phí năng lượng
-
Chủ động trước các chính sách siết chặt trong tương lai
Nhiều doanh nghiệp sau khi kiểm kê đã nhận ra những điểm lãng phí năng lượng mà trước đây không để ý tới.
Vì sao nên chọn VIETNAM CERT đồng hành cùng doanh nghiệp?
VIETNAM CERT là đơn vị có kinh nghiệm trong:
-
Tư vấn kiểm kê khí nhà kính
-
Hỗ trợ lập báo cáo theo quy định
-
Đồng hành cùng doanh nghiệp trong lộ trình phát triển bền vững
Chúng tôi không chỉ cung cấp dịch vụ, mà còn giúp doanh nghiệp hiểu rõ bản chất vấn đề, triển khai phù hợp với thực tế vận hành, các chuyên gia nhiều kinh nghiệm và am hiểu lĩnh vực khí nhà kính sẽ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp và hỗ trợ 24/24.
Doanh nghiệp cần làm gì ngay hôm nay?
Nếu doanh nghiệp của bạn thuộc đối tượng phải kiểm kê khí nhà kính hoặc muốn chủ động chuẩn bị cho các yêu cầu năm 2026, đừng chờ đến sát thời hạn. Hãy bắt đầu kiểm kê và báo cáo khí nhà kính ngay từ bây giờ. Liên hệ ngay cho VIETNAM CERT để được tư vấn chi tiết, đúng quy định và tiết kiệm thời gian, chi phí. VIETNAM CERT – Đối tác tin cậy của doanh nghiệp trên hành trình kiểm kê và báo cáo khí nhà kính.
TRUNG TÂM KIỂM ĐỊNH VÀ CHỨNG NHẬN VIỆT NAM
Trụ sở: 51 đường số 2, Khu đô thị Vạn Phúc, P.Hiệp Bình, Tp. Hồ Chí Minh
CN1: Số nhà 57, Phố Cầu Cốc, Tổ Dân Phố Dộc, Phường Tây Mỗ, Thành Phố Hà Nội
CN2: Tổ dân phố Tây Trinh, P.Kỳ Trinh, Thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh
Hotline: 0886.11.12.18 hoặc 0945.46.40.47
Email: info@vietnamcert.vn
Website: www.vietnamcert.vn
Xem thêm:
- Khí Nhà Kính – Thách Thức Toàn Cầu Và Hướng Hành Động Cho Doanh Nghiệp Việt Nam
- Tư vấn báo cáo, kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP
- Báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính thực hiện thế nào?
